{"id":168,"date":"2025-08-20T09:31:53","date_gmt":"2025-08-20T09:31:53","guid":{"rendered":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/?p=168"},"modified":"2025-08-20T09:34:10","modified_gmt":"2025-08-20T09:34:10","slug":"mezopotamya-meyvecilik-arastirma-enstitusu-bir-an-once-kurulmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/?p=168","title":{"rendered":"\u201cMezopotamya Meyvecilik Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc bir an \u00f6nce kurulmal\u0131\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p>Mardin\u2019de meyve \u00fcretim alanlar\u0131n\u0131n her y\u0131lda daha da geni\u015fledi\u011fine dikkat \u00e7eken Mardin TSO Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Hatip \u00c7elik, meyve \u00fcretiminde modern tar\u0131m tekniklerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ticaret modellerin olu\u015fturulabilmesi i\u00e7in \u00f6nceki y\u0131llarda g\u00fcndeme gelen Mezopotamya Meyvecilik Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn bir an \u00f6nce kurulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi&#8217;nde yer alan Mardin, son y\u0131llarda meyve \u00fcretiminde g\u00f6sterdi\u011fi performansla tar\u0131msal kalk\u0131nman\u0131n yeni merkezlerinden biri haline geliyor. \u0130klim avantaj\u0131, sulama yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ve \u00e7e\u015fitlenen \u00fcretim desenleri sayesinde Mardin, meyvecilikte \u00fcr\u00fcn bazl\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir portf\u00f6y olu\u015fturuyor. Ba\u011f alanlar\u0131 ve \u00fcretim potansiyeli olarak kom\u015fu illerin toplam\u0131ndan daha fazla alana sahip olan Mardin, 36.302 hektar alan ile T\u00fcrkiye\u2019de 2. ve 159.986 ton \u00fcretimi ile 4. s\u0131rada yer al\u0131yor. Mardin Ticaret ve Sanayi Odas\u0131 Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Hatip \u00c7elik, meyve \u00fcretiminde Mardin\u2019in \u00fcretim potansiyelinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde artmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nceki y\u0131llarda g\u00fcndeme gelen Mezopotamya Meyvecilik Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn bir an \u00f6nce kurulmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131. T\u00dc\u0130K\u2019in 2024 y\u0131l\u0131na ili\u015fkin verilerine g\u00f6re kentin sahip oldu\u011fu 3.2 milyon dekarl\u0131k tar\u0131m alan\u0131n\u0131n 497 bin 399 dekar\u0131n da meyve \u00fcretimi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Hatip \u00c7elik, kentteki toplam meyve a\u011fac\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n da 3.6 milyon adede ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Kentin meyve \u00fcretimindeki a\u011fa\u00e7 pop\u00fclasyonunun yakla\u015f\u0131k 2 milyonunun gen\u00e7 a\u011fa\u00e7lar\u0131n olu\u015fturdu\u011funa dikkat \u00e7eken Ba\u015fkan \u00c7elik, \u201cMeyvecilikteki y\u00fcksek \u00fcr\u00fcn \u00e7e\u015fitlili\u011fimiz sadece tar\u0131msal \u00fcretimi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda yeni bir kalk\u0131nma hikayesinin olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak. Gen\u00e7 a\u011fa\u00e7 say\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131 k\u0131sa vadede \u00fcretim miktarlar\u0131m\u0131z\u0131n h\u0131zla art\u0131\u015f\u0131na i\u015faret ediyor. Bu da g\u0131da sanayisini ve ihracat potansiyelinin daha \u00e7ok desteklenmesi ihtiyac\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bu potansiyeli \u00f6ng\u00f6rerek Mezopotamya Meyvecilik Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn bir an \u00f6nce kurulmas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyoruz\u201d dedi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cEnstit\u00fcn\u00fcn kurulu\u015fu i\u00e7in y\u00fcksek b\u00fct\u00e7eye ihtiya\u00e7 bulunmuyor\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mezopotamya Meyvecilik Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn faaliyetleriyle meyve \u00fcretiminde Mardin\u2019i sadece ulusal alanda de\u011fil k\u00fcresel arenada cazibe merkezlerinden biri haline getirebilece\u011fini ifade eden Hatip \u00c7elik, \u201cKurulacak olan Mezopotamya Meyvecilik Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc bulundu\u011fu konum itibari ile G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi illerine hitap edecek ve kalite art\u0131\u015f\u0131 ve markala\u015fmaya y\u00f6nelik teknik destek sa\u011flayacakt\u0131r. Bu sayede ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme, e\u011fitim yay\u0131m, \u0131slah faaliyetleri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 b\u00f6lgemizde daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir. Enstit\u00fcm\u00fcz\u00fcn t\u00fcm proje haz\u0131rl\u0131klar\u0131 tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. Deneme, demonstrasyon bah\u00e7elerinin kurulaca\u011f\u0131, \u0131slah, bitki koruma, e\u011fitim ve yay\u0131m faaliyetlerinin y\u00fcr\u00fctece\u011fi 127,5 dekarl\u0131k alan, hizmet binas\u0131, hangar, 10 adeti 3 metre y\u00fcksekli\u011finde ayr\u0131 ayr\u0131 sera ayr\u0131ca 9 m y\u00fcksekli\u011finde i\u00e7ine meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n dikimi yap\u0131labilecek 1 dekar toplamda 3,2 dekar sera alanlar\u0131 Mardin Artuklu \u00dcniversitesi b\u00fcnyesinde olu\u015fturulmu\u015ftur. Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve \u00dcniversitemiz aras\u0131nda yap\u0131lacak i\u015fbirli\u011fi ile arazi kiralama ve sat\u0131n alma i\u00e7in bakanl\u0131k b\u00fct\u00e7esinden herhangi bir \u00f6denek harcanmayacakt\u0131r. Ayr\u0131ca enstit\u00fcn\u00fcn tar\u0131msal faaliyetlerinde kullan\u0131lacak trakt\u00f6r, pulluk, pulverizat\u00f6r ve ekipmanlar\u0131 da \u00fcniversite b\u00fcnyesinde bulunmaktad\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cSa\u011fl\u0131kl\u0131 fidan \u00fcretimiyle b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 firmalara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k azalt\u0131lacak\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kurulacak enstit\u00fcn\u00fcn meyvecilik, ba\u011fc\u0131l\u0131k, bitki sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve toprak su kaynaklar\u0131 konular\u0131nda temel ve uygulamal\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar yapaca\u011f\u0131n\u0131 bu sayede meyve \u00fcretiminde modern tar\u0131m tekniklerinin saha uygulamalar\u0131n\u0131n da g\u00fc\u00e7l\u00fc ivme kazanaca\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Hatip \u00c7elik, \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cEnstit\u00fcm\u00fcz sayesinde meyve yeti\u015ftiricilerimiz i\u00e7in uygun \u00fcretim teknikleri belirlenecek ve do\u011fru ara\u00e7 ve girdi kullan\u0131m\u0131n\u0131 saptanacak. Y\u00fcksek verimli, kaliteli, hastal\u0131k ve zararl\u0131lara dayan\u0131kl\u0131, t\u00fcketici isteklerine uygun t\u00fcr ve \u00e7e\u015fitler de geli\u015ftirilecek. Ayn\u0131 zamanda \u00fcretim ve pazarlama s\u00fcresince kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan t\u00fcm sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne katk\u0131da bulunacak yeni bir yap\u0131 olu\u015fturulacak. Kurulacak fidan istasyonlar\u0131nda b\u00f6lgemizdeki meyve t\u00fcrleri \u0131slah edilerek daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve verimli bah\u00e7elerin kurulmas\u0131 sa\u011flanacak. En \u00f6nemlisi enstit\u00fcm\u00fcz\u00fcn fidan, ana\u00e7, a\u015f\u0131 g\u00f6z\u00fc \u00fcretimi, bitki koruma ve bitki beslemeye y\u00f6nelik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim faaliyetleri sayesinde Mardinli \u00e7ift\u00e7ilerimizin b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131ndan gelen firmalara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azalt\u0131larak maliyet kalemleri de belirli bir oranda a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekilecektir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Modern tar\u0131m teknikleri altyap\u0131 eksikli\u011fi nedeniyle uygulanam\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mardin\u2019de meyve sanayicili\u011finin \u00f6zellikle badem, \u00fcz\u00fcm ve zeytin \u00e7e\u015fitlerinde y\u00fczy\u0131llard\u0131r geleneksel olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Hatip \u00c7elik, \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131 ile birlikte bu alanda yeni modern sanayi tesisler de kurulabilece\u011fini belirtti. Ba\u015fkan \u00c7elik, \u201cSofral\u0131k ve \u015f\u0131ral\u0131k olarak yeti\u015ftirilen Mazrona \u00fcz\u00fcm \u00e7e\u015fidimiz \u00f6nemli tar\u0131msal varl\u0131klar\u0131m\u0131zdand\u0131r. Mazrona \u00fcz\u00fcm \u00e7e\u015fidinden, pekmez, pestil, cevizli sucuk vb. \u00fcr\u00fcnler elde ediliyor. Kerk\u00fc\u015f \u00e7e\u015fitlerimizden ise a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak S\u00fcryani \u015earab\u0131 elde edilerek t\u00fcm d\u00fcnyaya ihra\u00e7 ediliyor. Bu \u00e7e\u015fidin yan\u0131 s\u0131ra; k\u0131rfok, zeyti, \u00f6k\u00fcz karas\u0131, bo\u011fazkere, zeynebi, werdani, sorik, kerklaw, bakari, \u015f\u0131twi, lozi vb. yakla\u015f\u0131k 20 adet yerel isimleri ile \u00fcz\u00fcm \u00e7e\u015fidimiz mevcuttur. \u0130limizde \u00e7evre illerden farkl\u0131 olarak \u00f6zellikle da\u011fl\u0131k kesimlerde a\u015f\u0131l\u0131 Kiraz yeti\u015ftiricili\u011fi yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f durumdad\u0131r. \u00dcretilen kirazlar\u0131m\u0131z ihra\u00e7 kalitesinde olup i\u00e7 piyasada k\u0131sa s\u00fcrede t\u00fcketilmektedir. Ayr\u0131ca il s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131zda yeti\u015fen Halhal\u0131, Zoncuk, G\u00fcleki, Kej\u0131k, Belloti, Mazi, Gurseki, Melkebazi, Melemeli ve A\u011fli\u015f, Zeynebi, Heseni, Kerk\u0131law isimleriyle toplamda 10 yerel zeytin \u00e7e\u015fidimiz ile kentimiz zeytinin anavatan\u0131d\u0131r. Derik Halhal\u0131 zeytini 2019 y\u0131l\u0131nda Londra\u2019da yap\u0131lan \u201cLondon Olive Oil\u201d Uluslararas\u0131 Zeytinya\u011f\u0131 Kalite Yar\u0131\u015fmas\u0131nda alt\u0131n madalya \u00f6d\u00fcl\u00fc alarak birinci olmu\u015ftur. Geleneksel olarak sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ba\u015far\u0131lar\u0131 modern tar\u0131m teknikleri ile daha k\u00fcresel bir \u00e7\u0131taya \u00e7\u0131kartabiliriz. Bu tekniklerin uygulanmas\u0131nda enstit\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6nemli bir i\u015flevi olacakt\u0131r. Zira bu enstit\u00fcn\u00fcn olmay\u0131\u015f\u0131 gerek teknik elemanlarca gerekse \u00fcretici taraf\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla hissedilmektedir\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mardin \u00e7ift\u00e7isi tah\u0131l \u00fcretimi yerine katma de\u011ferli meyve \u00fcretimine y\u00f6neliyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mardin\u2019in meyve \u00fcretiminde \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan en \u00f6nemli avantaj\u0131n\u0131n y\u00fcksek rak\u0131m\u0131 ve uygun iklim \u015fartlar\u0131 oldu\u011funu ifade eden Hatip \u00c7elik, kentin denizden ortalama 500 ile 1083 m y\u00fcksekli\u011fe sahip arazilerden olu\u015ftu\u011funu bunun da mikro klima etkisi yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. G\u00fcneydo\u011fu\u2019da mikro klima etkisine sahip tek ilin Mardin oldu\u011funu vurgulayan Ba\u015fkan \u00c7elik, \u201cKentimizde devam eden yeni sulama \u015febeke yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla birlikte \u00f6zellikle meyve \u00fcretiminde ciddi bir s\u0131\u00e7rama ya\u015f\u0131yoruz. \u00c7ift\u00e7iyi meyve \u00fcretimine y\u00f6nlendiren sebeplerden birisi de \u00fcretim alanlar\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fclmesi nedeniyle y\u00fckte daha pahal\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretimine ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecidir. Suya kavu\u015fan \u00e7ift\u00e7ilerimiz dar alanlarda d\u00fc\u015f\u00fck karl\u0131 tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri yerine daha y\u00fcksek getirisi olan meyve \u00fcretimine ge\u00e7iyor. Kentimizde muz ve avokado yeti\u015ftiricili\u011finin de ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 memnuniyetle duyuruyoruz. Kentimizde yeti\u015ftirilen meyve \u00e7e\u015fidimiz toplamda 27\u2019ye ula\u015ft\u0131. Alan bak\u0131m\u0131ndan Manisa \u0130linden sonra en b\u00fcy\u00fck 2. ba\u011fc\u0131l\u0131k alanlar\u0131 kentimizde yer al\u0131yor. \u0130limizde ba\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra zeytin, b\u0131tt\u0131m, badem ve kiraz yeti\u015ftiricili\u011fi de h\u0131zl\u0131 \u015fekilde art\u0131yor. Bu \u00fcr\u00fcnleri ceviz, elma, nar, erik, muz ve di\u011fer t\u00fcr meyveler takip ediyor. \u0130limizin, b\u00fcy\u00fck ve geli\u015fme potansiyeli y\u00fcksek olan di\u011fer illere g\u00f6re merkezi konumda olmas\u0131, Orta Do\u011fu\u2019ya yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve ula\u015f\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131, tarihi \u0130pek yolu \u00fczerinde olmas\u0131 nedeniyle \u00fcretilen tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin de\u011ferlendirilmesinde ve pazarlanmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck avantaj sa\u011flanmaktad\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"424\" height=\"450\" src=\"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/PROF.-DR.-YUSUF-DOGAN.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-172\" style=\"width:315px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/PROF.-DR.-YUSUF-DOGAN.jpg 424w, https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/PROF.-DR.-YUSUF-DOGAN-283x300.jpg 283w, https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/PROF.-DR.-YUSUF-DOGAN-330x350.jpg 330w\" sizes=\"auto, (max-width: 424px) 100vw, 424px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>\u201cTar\u0131msal markala\u015fmaya da katk\u0131 sa\u011flayacak\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mardin Artuklu \u00dcniversitesi Tar\u0131m Bilimleri ve Teknolojileri Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. Yusuf Do\u011fan da b\u00f6lgenin y\u00fckselen tar\u0131msal \u00fcretim potansiyeline dikkat \u00e7ekerek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cMardin\u2019de yeti\u015ftirilen yerel \u00fcz\u00fcm \u00e7e\u015fitleri ile d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda tan\u0131nan Derik zeytini, hem ekonomik de\u011fer hem de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan stratejik bir \u00f6neme sahiptir. Tar\u0131m\u0131n b\u00f6lge kalk\u0131nmas\u0131ndaki belirleyici rol\u00fc tart\u0131\u015f\u0131lamaz bir konudur. Yerel \u00fcr\u00fcnlerimizin korunmas\u0131, geli\u015ftirilmesi ve katma de\u011ferli \u00fcr\u00fcnlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi, hem \u00e7ift\u00e7imizin gelirini art\u0131racak hem de Mardin\u2019in tar\u0131msal markala\u015fmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mardin\u2019de meyve \u00fcretim alanlar\u0131n\u0131n her y\u0131lda daha da geni\u015fledi\u011fine dikkat \u00e7eken Mardin TSO Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Hatip \u00c7elik, meyve \u00fcretiminde modern tar\u0131m tekniklerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ticaret modellerin olu\u015fturulabilmesi i\u00e7in \u00f6nceki y\u0131llarda g\u00fcndeme gelen Mezopotamya &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":170,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAowlN-2DA:productID":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=168"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":174,"href":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/168\/revisions\/174"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thesunmezopotamia.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}